حداقل پوشش زنان در قرآن
قرآن زيباترين و ادب آميزترين كتابي ست كه بر بشر ظهور كرده است . در اين كتاب زيبا با لطافت و الفاظي زيبا و ادبي بسوي زنان خطاب نازل شده است.خطابهايي كه بسوي زنان نازل شده خاصيتهاي زيبايي را داراست كه برايتان بيان خواهم كرد : قرآن زيباترين و ادب آميزترين كتابي ست كه بر بشر ظهور كرده است . در اين كتاب زيبا با لطافت و الفاظي زيبا و ادبي بسوي زنان خطاب نازل شده است.خطابهايي كه بسوي زنان نازل شده خاصيتهاي زيبايي را داراست كه برايتان بيان خواهم كرد : يا ايها النبي قل لازواجك وبناتك ونساء المؤمنين يدنين عليهن من جلابيبهن ذلك ادني ان يعرفن فلا يؤذين وكان الله غفورا رحيما وقل للمؤمنات يغضضن من ابصارهن ويحفظن فروجهن ولا يبدين زينتهن الا ما ظهر منها وليضربن بخمرهن علي جيوبهن ولا يبدين زينتهن الا لبعولتهن او ابائهن او اباء بعولتهن او ابنائهن او ابناء بعولتهن او اخوانهن او بني اخوانهن او بني اخواتهن او نسائهن او ما ملكت ايمانهن او التابعين غير اولي الاربه من الرجال او الطفل الذين لم يظهروا علي عورات النساء ولا يضربن بارجلهن ليعلم ما يخفين من زينتهن وتوبوا الي الله جميعا ايها المؤمنون لعلكم تفلحون سوره ۲۴ - آيه ۳۱ و اينست كه حداقل پوشش زن در قرآن پوششي ست كه گردن و سينه ها را بپوشاند و اين ممكن نمي شود مگر اينكه روسري به جلو آورده شود زيرا اگر روسري در عقب سر باشد باز تمايل به آشكار سازي جيوب ( فتحه ي لباس كه گردن و سينه را مي گيرد ) باقي مي ماند و زينت زن آشكار مي شود و شكي نيست كه موي سر به عنوان زينت زن بلكه تاج سر زن شناخته مي شود كه بوسيله ي آن خود را تجمل مي دهد و زنان به خوبي مي دانند و به آرايش موهاي خود افتخار و تباهي مي كنند ! ۴ - حال بگذاريد ببينيم حداكثر پوشش چيست؟ و اينست كه احدي جز الله تعالي اجازه ندارد براي زن حداكثر يا حدود در پوشش تعيين نمايد و هرگونه تحديد در پوشش فقط با اجازه ي قرآن ممكن است . زيرا بسياري اوقات زن آرامش خود را در اخفاي صورت مي بيند بمانند عروسي كه به وقت خروج از آرايشگاه صورتش را مي پوشاند تا كسي به او نگاه نكند و به او طمع نكند . - سوره ۳۵ - آيه ۳۲ و همه مي دانند سخن از پشت حجاب به معناي ساكن و حبس شدن در خانه نيست و آنان معلمه هاي صحابه و زنان بودند و بلكه امر شدند به دعوت به دين الله . و اينكه روش سخن گفتن به آنان آموزانده شده براي اين بود كه دعوتگران بسوي دين باشند نه اينكه ساكت و خانه نشين شوند ! … واذكرن ما يتلي في بيوتكن … الأحزاب و از آيات خداوند كه در خانه هايتان تلاوت مي شود بخوانيد و به ديگران تذكر دهيد …. اينست كه بهترين پوشش را ” حجاب ” مي دانم و حجاب همان است كه زن كاملا مستور باشد . و با خواندن كتاب الله تعالي متوجه مي شويم كه الله تعالي رسولش را اسوه و الگوي ما خوانده است و اينست كه اخلاق و رفتار زنان ايشان و دخترانشان نيز نتيجه ي تعليم صحيح شريعت اسلام است كه بايستي مورد توجه ي مسلمين واقع گردد تا امت اسلام به عزت خود باز گردد و همه مي دانيم در دوراني كه مسلمين خود يك امپراتوري جهاني شناخته شده بودند سخن از كشف و باز كردن صورت زن نبوده است ولي اجباري هم نبوده زيرا براي مثال كنيزان و خدمتكاران زن صورت خود را باز نگه مي داشتند .
۱ - انسانيت زن را آشكار ساخته است و به اين موجود بصورت يك جنس مورد طمع مردان ننگريسته و بر همين اساس خطاب بگونه اي آمده تا به مردان آموخته شود كه سخن با زن بايستي بسيار دقيق و محترم باشد و اهانت آميز و نيش دار نباشد .
علت اينكه در صفت پوشش زنان سخن از موارد شهوت انگيزي ( نام اندام زن ) نيامده ، اينست كه الله تعالي خالق اين موجود زيباست و اينست كه خود به خلقش احترام دارد
۱ - انسانيت زن را آشكار ساخته است و به اين موجود بصورت يك جنس مورد طمع مردان ننگريسته و بر همين اساس خطاب بگونه اي آمده تا به مردان آموخته شود كه سخن با زن بايستي بسيار دقيق و محترم باشد و اهانت آميز و نيش دار نباشد .
علت اينكه در صفت پوشش زنان سخن از موارد شهوت انگيزي ( نام اندام زن ) نيامده ، اينست كه الله تعالي خالق اين موجود زيباست و اينست كه خود به خلقش احترام دارد و اينست كه نخواسته به زن بگويد كه من تو را با اينگونه آفرينش ، كمتر و پايينتر از مردان قرار دادم تا تو هميشه رنج بكشي و از خودت شرمت آيد و نتواني از خود دفاع كني!؟
الله تعالي به اين خلق خودش نشان داده كه من تو را مي شناسم زيرا خلقت كردم و اينست كه مي دانم تو سخن مرا مي فهمي پس لازم نيست حرفهايي را برايت بگويم تا ديگران كه تو را نمي شناسند قدر تو را اشتباه بفهمند .
و اينست كه الله تعالي به خلق خود اينگونه خطاب آورده است :
اي پيامبر، به همسران خود و دختران خود و همسران مؤمنان بگو كه لباس هاي خود را بلند كنند تا تمام بدنشان را در بر بگيرد و بپوشاند زيرا اين كمترين حديست كه بوسيله اش (بعنوان زنان پرهيزگار) شناخته خواهند شد و مورد اهانت قرار نخواهند گرفت. خداست عفو كننده، مهربان ترين. سوره الأحزاب – الآيه ۵۹
و به زنان ايمان آورده بگو كه نگاه شان را پايين و بدور از نامحرمان دارند و پاكدامني خود را حفظ كنند و آرايشها .و زينتهاي خود را آشكار نسازند مگر آنچه ظاهر شدنش ضروريست و مانعي ندارد ( صورت و دو كف دست ) و روسريهايشان را بر گردن و سينه افكنند و زيبايي هايشان را آشكار نسازند مگر براي شوهرانشان يا پدرانشان يا پدران شوهرانشان يا فرزندانشان يا فرزندان شوهرانشان يا برادرانشان و يا پسران برادران و خواهرانشان يا زنانشان و برده هاي خود يا مرداني كه رغبت جنسي در آنان نيست يا كودكاني كه هنوز به اندام زنان اطلاع نيافتند .
و پاهايشان را بر زمين نزنند ( كه صدا دهد ) زيرا اينگونه خود را به نمايش مي نهند و زينت خود ( اندام ) خود را آشكار مي سازند و همگي ايمان آورندگان بايستي بسوي خدا بازگرديد تا رستگار شويد .
الله تعالي به زن اموري را مورد اشاره قرار داده كه زن بخوبي آنرا مي شناسد اين امور خيلي روشن است مانند :
۲ - به زناني كه خودشان روسري بسر مي كرده اند نشان مي دهد كه آن روسري تان را بايستي بصورتي قرار دهيدكه جيوب (سينه و گردن ) را بپوشاند و اين نتيجه ي فعلي آيه است كه زنان از قبل خمار (روسري ) بسر بودند و فقط نحوه ي روسري شان مورد قبول الله سبحانه و تعالي نبود .
علت اينكه مي گويم زنان از قبل روسري بسر بوده اند اينست كه خداوند برايشان گفته ” خمرهن ” روسري هايتان ” و اگر آنان از قبل چيزي بسر نداشتند حتما خداوند برايشان ابتدا نوعي پوشش توصيف مي كرد و بعد مي گفت آنرا روي سر قرار دهيد بعد آنرا بكشيد روي جيوبتان كه همان پوشاندن گردن و سينه است زيرا جيب به قسمتي از لباس مي گويند كه از آن قسمت گردن آشكار مي شود يا جايي كه مخفي ماندنش مهم است .
و باز الله سبحانه و تعالي به آنان بيان فرموده كه زينت خود را جز براي افرادي نامبرده ،مشخص نسازند و اين افراد كه در شروع آن شوهر نام برده شده نه بدين معناست كه با همه ي آنان بهمانگونه باشند كه با شوهران مي توانند باشند ، زيرا الله تعالي زن و شوهر را لباس هم معرفي كرده است ( … هنَ لباسٌ لكم و أنتم لباسٌ لهن … زنانتان لباس شما و شما لباس زنانتان هستيد…قرآن ) يعني بين آنان لباس هم لازم نيست و خود پوشش همند .
آن افراد نامبرده مرداني هستند با سن و عمرهاي متفاوت و اينست كه آشكار ساختن زينت نمي تواند به معناي عرياني يا شبه عرياني باشد بلكه به معناي ظهور بصورتي ست كه قبلا نيز زنان بدان عادت داشتند مانند پوشش جسم بصورتي كه شهوت انگيز نبوده ولي تكلف و سختي هم نداشته است و اينست كه زن در آن زمان حدودش را مشخص مي دانسته همانطور كه ما حدود و پوشش بين نزديكان را مي شناسيم و اينست كه هرگز آشكار ساختن سينه و ران در اين نوع اجازه ي آشكار سازي نيست .
۳ - مسئله ي ديگر نحوه ي پوشش و راه رفتن زن بگونه اي كه زينت را آشكار سازد و اينست كه خداوند از زدن پاي زن بزمين سخن آورده زيرا در آن زمان نيز زن بخوبي مي دانسته كه صداي پاي زن تنها آهنگ و طريقه ي راه رفتن او را مشخص نمي كند بلكه بالاتر از آنست و زينت او را آشكار مي سازد و اين زينت در كل ، بيان جواني و شادابي و نياز او به جلب جنس مخالف اوست .
براين اساس كفشهاي پاشنه بلند عيناً همان صفت زدن پاها در وقت پوشش خلخال و آشكار سازي زينت را دارند زيرا با پوشش كفش پاشنه بلند ، تمايل جسم زن در راه رفتن بصورتي مي شود كه زينت او را نمايان مي سازد و صدا و نحوه ي راه رفتنش مورد توجه قرار مي گيرد .
پس كسي كه پوشش موي زن را ضروري نمي شناسد بايستي به خيابان رود و زنان را و خودنمايي شان را نظاره گر شود تا بهتر متوجه ي سخنم شود !
و باز حداقل پوشش زن اينست كه زينت هايش ( اندام ) را نمايان نسازد و باز حداقل پوشش اينست كه روپوش لباس ( جلباب ) تا پايين بصورت ساترو پوشش بر تمام جسم قرارگرفته شود و جلباب عموما به لباس فوق لباس عادي اطلاق مي شود زيرا در قاموس مشخص قرآن كه لغت عرب است به لباس زيرتن كه با بدن لمس مستقيم دارد ” لباس و ثوب ” گفته مي شود و اينست كه زن و شوهر را لباس هم مي خواند .
پس جلباب بمانند عبا يا چادر است يا همانكه ايراني ها بدان مانتو مي گويند ولي بايستي تمامي جسم را از گردن تا نوك انگشت پا در بر گرفته باشد و نوع آن بگونه اي باشد كه شكل جسم را به نمايش ننهد .
و حداقل پوشش در خانه اينست كه باعث نشود كودكي جسم زنان را خوب بشناسد و اينست كه اطفال بايستي در محيطي اخلاقي و غير تحريك آميز پرورش يابند .
قرآن محيط حداكثر را بسيار باز كرده است تا زن مؤمن بتواند در لباس خود هميشه بسوي بهترين برود و مطمئن باشد كه خدايش بيشتر را از او قبول داشته و بلكه بيشترين پوشش پسنديده است و اينست كه با توجه به آياتي كه زن را به اخفاي زينت دعوت كرده ، متوجه شدم هر قدر زن خود را بيشتر بپوشاند خودش را به رضاي خالق نزديكتر خواهد كرد البته با نيت و تقواي درون تا مصداق : وَلِبَاسُ التَّقْوَىَ ذَلِكَ خَيْرٌ … و پوششي كه خدا را در نظر گرفته شود بهترين است ” باشد .
و با مراجعه به قرآن مشخص مي شود كه تحديد حداكثر به عهده ي زن مؤمن رها شده است و آن اينكه او با تشخيص زينت خود ، به نهان ساختن زينت بكوشد و زني كه سرتاسر بدنش را مخفي مي سازد بخوبي مي تواند با افتخار اعلام دارد كه من همانگ با فرمان خدايم هستم و خود را براي بيگانه آشكار نساختم و خدايم مرا امر فرموده تا چنان باشم كه مورد شناخت و اذيت واقع نشوم.و اينست كه حتي با تفاسير متعدد و مقايسه با احاديث و اخبار، قضيه عوض نخواهد شد جز در اين امر كه ما نمي توانيم زن را به پوشش حداكثر اكراه و اجبار سازيم و اين امر به اختيار زن واگذار شده است و اين حقيقت اسلام است كه زن مؤمنه خود شريك امري ست كه شناسايي آن توسط الله تعالي و خود زن صورت يافته است .
بر اين اساس مؤمنان ، معتقدم كه تعيين حداكثر يا خط فاصل و ممنوعيت نوعي پوشش كه با هشمت بيشتر زن در ارتباطست نوعي ديكتاتوري ست و حتي خلاف وحي است .
مگر بشر بهتر از خالق بشر مي فهمد!؟
حال كه خالق زن حد پوشش را به اين صورت زيبا براي زن ترسيم كرده و او را به اخفاي زينت و بهترين راه عدم ايذاء دعوت كرده است ،پس كسي حق اذيت به زن را ندارد و كسي حق ندارد به زن بگويد : صورتت آشكار كن و دستت هم آشكار كن و بيش از اين حق پوشش نداري !؟
البته هدفم با اين مختصر اين نيست كه به خواهران عزيزم بگويم پوشش من بهتر است يا پوشش آنان بلكه هدفم تذكر به اين حقيقت است كه :
ما براي پوشش بهتر، بايستي مسابقه بسوي خيرات و نيكي ها را راه اندازي كنيم نه اينكه سدي باشيم در راه خير و نيكي !
همتنطور كه خدايمان ما را بسوي پيشگام شدن در نيكي ها مي خواند :
ولكل وجهه هو موليها فاستبقوا الخيرات اين ما تكونوا يات بكم الله جميعا ان الله علي كل شيء قدير
سوره ۲ - آيه ۱۴۸
يؤمنون بالله واليوم الاخر ويامرون بالمعروف وينهون عن المنكر ويسارعون في الخيرات واولئك من الصالحين
سوره ۳ - آيه ۱۱۴
لكن الرسول والذين امنوا معه جاهدوا باموالهم وانفسهم واولئك لهم الخيرات واولئك هم المفلحون
سوره ۹ - آيه ۸۸
اولئك يسارعون في الخيرات وهم لها سابقون
سوره ۲۳ - آيه ۶۱
ثم اورثنا الكتاب الذين اصطفينا من عبادنا فمنهم ظالم لنفسه ومنهم مقتصد ومنهم سابق بالخيرات باذن الله ذلك هو الفضل الكبير
و بر اساس تجربه ي شخصي ام اثرات خوب نقاب ( پوشش صورت ) را لمس كرده ام كه بسوي زن با ديده ي كمتر يا تحقير آميز نظر نمي شود بلكه ثابت مي شود كه ابراز شخصيت زن حتي از پس حجاب هم ممكن است همانطور كه معلمه ي زنان عايشه ي صديقه نمونه ي بارزش بود كه امر بر حجاب شده بود و حجاب مرحله ي پيشرفته تر پوشيدن است يعني اينكه از نظر كاملاً مخفي شود .
پس آياتي كه زنان را به پوشش ( حد ادني يا حداقل ) امر فرموده خيلي زيبا از صفات لباس خارجي لباس زن كه همان جلباب و خمار( رو لباسي و روسري ) و پوشش پاها و آرام راه رفتن و اخفاي زينت است ، بياني روشن آورده است .
و با تكميل شدن اين اصل كه آيات عمومي پوشش ابتدا از زنان رسول الله و دخترانش آغاز شده و سپس به زنان بقيه ي جامعه ، به اين اصل رسيدم كه :
پوشش و ستر زنان رسول الله به عنوان بهترين پوشش و نمونه ي بهترين است و اين است كه ايشان امر شدند كه از پشت حجاب با مردان بصورتي كه حتي صدايشان نيز پايين و نرم نباشد، سخن گويند .
و هرگز پوشش زن نوعي تحقير شأن زن نبوده است زيرا مشهور است براي مثال زبيده زن هارون الرشيد مشهور به تفقه در امور و نقاش بوده است حال اينكه او يك زن محجبه بوده است .
منبع
معناي توحيد
